Wat is een hevelriet-getouw?
In welke maten zijn ze verkrijgbaar, welke zal ik kiezen?
Wat is het verschil met andere weefgetouwen?
Dit heeft eerder op mijn oude website Atelier Luckybird gestaan.
Wat is een hevelriet-getouw? (rigid-heddle loom)
Het hevelriet getouw is een eenvoudig en functioneel weefgetouw. Het is in verhouding met andere weefgetouwen goedkoop, makkelijk op te zetten en mee te nemen.
De naam komt van het riet waar de ketting doorheen gaat. Het riet is een kam met smalle strips met gaatjes in het midden. Vroeger waren deze van hout. Tegenwoordig worden die gemaakt van kunststof. De strips zijn aan de boven- en onderzijde bevestigd aan houten latten. De draden van de ketting gaan afwisselend door de gaatjes in de strips en door de open ruimte (sleuven) tussen de strips.
Met het opheffen of juist naar beneden doen van het riet zorg je ervoor dat de juiste draden van de ketting boven komen. De draden in de gaatjes zijn gefixeerd. De draden door de sleuven kunnen vrij bewegen. Wanneer je het riet optilt komen de draden die door de gaatjes gaan naar boven. Doe je het riet omlaag, dan komen de gefixeerde draden onder de draden die door de sleuven gaan.
Het gat tussen de draden (de sprong in ‘weeftaal’) wat zo ontstaat gebruik je om de inslagdraden tussendoor te weven. Het riet zorgt er ook voor dat de draden van de ketting gelijkmatig verdeeld worden over de breedte van je weefgetouw. En je kunt het riet gebruiken om de inslagdraden aan te slaan.
Bij aanschaf heeft het hevelrietgetouw meestal 1 riet in de maat 30/10. Dat staat voor 30 draden per 10 cm breedte (15 gaten en 15 sleuven). Met dit riet kan je goed leren weven. Als garen is katoen en wol die ook gebruikt wordt om mee te haken en te breien een prima keuze. Zoals sokkenwol, haakkatoen etc.
Wanneer het weefvirus je te pakken heeft, dan is het fijn om ook andere rieten aan te schaffen. Zoals 20/10, 40/10, 50/10 , 60/10 of een variabel riet. Voor dunnere of juist dikkere garens.
Met een extra riet (en een extra riethouder) kan je ingewikkelder patronen en stof van de dubbele breedte weven.
Welke maat zal ik kiezen?
Hevelrietgetouwen zijn in verschillende breedtes te koop. En naar keuze wel of niet opvouwbaar.
De meeste hevelrietgetouwen zijn gemaakt van hout met houten of kunststof onderdelen. De houten onderdelen worden vaak onbehandeld geleverd. Aanbevolen wordt om deze onderdelen eerst te behandelen met lak of bijvoorbeeld bijenwas.
In Nederland zijn hevelrietgetouwen te koop van verschillende merken:
Asford
- Sample It loom, 25 of 40 cm breed
- Rigid Heddle loom, 40, 60, 80 en 120 cm breed
- Knitters loom, opvouwbaar, 50 cm breed
Kromski
- Harp Forte, inklapbaar, breedte 20, 40, 60 en 80 cm
Een getouw van 25 cm en 40 cm breed wordt gebruikt voor sjaals, tafellopers en smalle banden. Ze zijn ook handig voor het maken van proeflapjes en het leren van weeftechnieken.
Op een breder getouw kan je naast smalle weefsels ook bredere stoffen weven voor bijvoorbeeld plaids, theedoeken, omslagdoeken, kledingstof, kussens, etc.
Zelf heb ik een getouw van 60 cm breed en een Sample It van 25 cm breedte. Ik koos in eerste instantie voor 60 cm breedte omdat dit voor mij een prettige breedte is om mee te werken. Bij dat getouw kan je naar keuze smalle of bredere weefsels maken. Later heb ik daar alsnog een Sample It bij gekocht.
Bij verschillende winkels en op sommige handwerkbeurzen kan je getouwen eerst uit proberen.
Wat is het verschil met andere weefgetouwen?
Het verschil met schachtgetouwen:
Deze weefgetouwen gebruiken een riet en schachten. Het riet heeft alleen sleuven en wordt gebruikt om de draden over het getouw te verdelen en om de inslag aan te slaan. De ketting wordt door schachten met hevels geregen. Deze schachten worden opgetild om een sprong te maken. Afhankelijk van het aantal schachten kan je verschillende patronen maken. Over het algemeen zijn deze getouwen ingewikkelder om in te rijgen. Maar wanneer je eenmaal de ketting hebt ingeregen dan is het eenvoudiger om complexe patronen te weven.
Bij schachtgetouwen heb je tafelgetouwen die je op tafel of op een frame plaatst en je hebt vloer getouwen die zelfstandig op de grond staan.
Schachtgetouwen zijn duurder dan een hevelrietgetouw.
Een hevelrietgetouw is over het algemeen kleiner en lichter van gewicht. Je plaatst het op schoot, op tafel of op een frame. Bij een hevelriet zijn de schachten en het riet gecombineerd in het riet.
Het verschil met weeframen:
Bij een weefraam wordt geen riet gebruikt. Voor de weefpatronen kies je handmatig waar je met het inslaggaren over of onder de kettingdraden door gaat. Weeframen zijn over het algemeen goedkoper dan een hevelrietgetouw.
Bij een weefraam bepaalt de grootte van het raam de maximale breedte en lengte van je weefsel.
Bij een hevelrietgetouw bepaalt de breedte van het getouw wel de breedte maar niet de lengte van de stof die je maakt. Je kan een langer weefsel maken doordat de kettingdraden en het weefsel opgerold worden aan de boven- en onderzijde van je getouw.
Weefraam
Hevelriet 60 cm